Fetihlerle Genişleyen Tarih Yazım Kültürü -
III
Prof. Dr. Cahit
Külekçi
Şam’dan sonra İran sahasında da hükümdarlık hafızası ve saray geleneği önemli bir yer tutuyordu. Pers/Sâsânî geçmişine ilişkin yazılı anlatılar, hanedanların yükselişini ve çöküşünü geniş bir zaman içinde ele alıyordu. Müslümanların bu mirasla buluşması fetihlerle başlayan, sonraki yüzyıllarda tercüme ve telif faaliyetleriyle derinleşen bir süreçtir.
Adnan Demircan
Hatırat ve nehir söyleşi kitapları ilgi duyduğum türlerden
biri… Bir dönem özellikle hocalar tuttukları notları yayınlama hususunda çok ketum
davranıyorlardı. Elbette çevrelerindeki insanları kırmama kaygısı taşıyanları
vardı. Ancak önemli bir kısmı fincancı katırlarını ürkütmek istemiyorlar,
başlarına iş açmaktan çekiniyorlardı.
Bilindiği gibi son iki asra yakın siyasî serencamımız sebebiyle birçok insan ciddi baskılara maruz kaldı. Muhakkak bu satırları okuyanlardan bazı kişiler bizzat bu baskıların bazılarına maruz kalmışlardır. Ancak geçmişte maruz kalınan baskının bir boyutu da psikolojik…
1.000
(Yazıyla Bin)
Prof.
Dr. Şaban Öz
Aslında böyle bir yazıya başarı hikayelerinden biriyle başlamak gerekirdi; efendim falan resmini astırmış demiş ki, “hatasını bulun” herkes çiziktirmiş, bir gün sonra “doğrusunu yapın” deyince kimse dönüp bakmamış… Efendim, “Evrenin bütün karanlıkları bir araya gelse bir mumun ışığını söndüremez”miş… vs. vs. Efendim, “Yeni bir asır başladı ve bu asırda açık söyleyeyim tek kural var: “Boş yapma ne ürettin onu söyle!” İster bilgi çağı ister yapay zekâ ister süper zekâ çağı deyin. Ne derseniz deyin, ürettiğiniz kadar var değilsiniz, bilakis ürettiğinizin ta kendisisiniz.
İbrahim Halil Er
Tuleytula’nın Âlimleriyle Şehrin Hafızasında
Mekânın kendisinden çok, mekânın hafızasını ve Toledo çevresinde oluşan ilmî-edebî birikimi takip eden bir seyahat.
Fetihlerle Genişleyen Tarih Yazım Kültürü - II
Prof. Dr. Cahit
Külekçi
Fetihler sadece bir toplumun siyasî sınırlarını genişleten faaliyetler bütünü değildir. Zira bu genişlemeler neticesinde korunması gereken bilgiler çoğalmış, mahiyeti de farklılaşmıştır. Yayılmanın hangi sebeple başlatıldığı, bir şehrin hangi şartlarda teslim olduğu, yapılan anlaşmanın kimleri kapsadığı ve arazinin nasıl kullanılacağı yönetim açısından önem taşıyordu.
'Doğumunun 1500. Yılında Âlemlere
Rahmet Hz. Muhammed (s.a.s.)' başlıklı Uluslararası Mevlid-i Nebi Sempozyumu Değerlendirmesi
Ahmet Celal Şener - Samed Başyeşil
25-27 Eylül 2026 tarihlerinde Diyanet İşleri Başkanlığı himayesinde düzenlenen 'Doğumunun 1500. Yılında Âlemlere Rahmet Hz. Muhammed (s.a.s.)' başlıklı Uluslararası Mevlid-i Nebi Sempozyumu; akademik çevreler ve İslam tarihi araştırmacıları için son derece verimli tartışmalara zemin hazırlamıştır. Düzenleme ve bilim kurullarının titiz çalışmalarıyla hazırlanan organizasyon, kapsamı ve ele aldığı konuların zenginliği bakımından takdire şayandır.
Balansiya’nın Sessiz Meclisi: Şairler ve Âlimlerle Valencia
Sokaklarında
İbrahim Halil Er
Valencia’da birkaç saat dolaştıktan sonra şunu fark ettim: Ben
artık yalnız şehri gezmiyordum.
Birileri benimle birlikte yürümeye başlamıştı.
Fetihlerle Genişleyen Tarih Yazım Kültürü - I
Prof. Dr. Cahit
Külekçi
İslâm medeniyetinde tarih yazımının gelişmesi fetihlerle genişleyen siyasî sınırların nasıl anlaşılacağı sorusuyla yakından ilişkilidir. Müslümanlar Şam, Anadolu, İran, Asya ve Mısır'a ulaştıklarında karşılarında köklü devlet gelenekleri, farklı inanç toplulukları ve yüzyıllar boyunca biriktirilmiş bilgiler buldular. Bu karşılaşma Müslümanların geçmişi anlatma biçimlerini etkiledi ve kayda geçirilmesi gereken olayların kapsamını büyüttü.
Prof. Dr. Cahit Külekçi
Ahlâkı açıklamaya çalışırken zihnimiz çoğu zaman büyük kavramlara müracaat eder. Adalet, merhamet, doğruluk, fedakârlık, vicdan bunlardan sadece birkaçıdır. Bunların her biri elbette önemlidir fakat insanın ahlakı, büyük slogonik cümleler kurduğu anlardan çok yaşamı boyunca sarf ettiği küçük sözlerinde/davranışlarında görünür. Kimsenin bakmadığı yerde ne yaptığı, kime ne söylediği, acele ederken başkasının hakkını gözetip gözetmediği, kendisine fayda sağlamayacak bir iyiliği yapıp yapmadığı sloganlardan çok daha fazla şey söyler. Bu yüzden gündelik ahlâk insanın karakterinin en çıplak hâlidir. Takibi gerekir.
هذا جناه أبي عليّ وما جنيت على أحد*
(ابوالعلي المعري)
Prof. Dr. Mahmut
Çınar
Geçen hafta sonu (06-08.08.2026) yedi yıldır kuzeyine gidip geldiğim, aktif olarak ve dekan sıfatıyla kuzeyinde hizmet verdiğim Suriye’nin Başkenti Şam ve yol güzergâhına yakın olan Hama, Humus ve Tartus’a bir gezi düzenledim. Yani kanın, göz yaşının henüz kurumadığı, yerle bir edilmiş yerleşim birimlerinin henüz harabe halinde olduğu mazlum coğrafyaya. Kuşkusuz 4 Ekim 2019’da buraya görevlendirildiğimden bu yana kesintisi olarak Suriye’nin kuzeyine hep gittim geldim. Savaş ortamının bütün sıcaklığını iliklerime kadar hissettim. Gün oldu üzerimizden geçen kurşunların sesini duyduk, gün oldu, avlumuza katyuşa düştü. Gün oldu hemen yanımızdaki araçta patlama oldu? Öğrencilerimizden şehitler oldu. Öncüpınar Kapısı’ndan girdiğimizde hem sağ hem sol tarafta kilometrelerce uzanan, bir o kadar da genişleyen muhacirlerin çadırları arasından geçtik. Ancak 8 Aralık sürecinden önce Güvenli Bölgeler’in* dışında kalan yerleri görme imkânımız olmamıştı. Şimdi savaşın, ölümün, açlığın, yıkımın kol gezdiği ve her şeye rağmen bin bir türlü imkânsızlıklardan kurtulmaya çalışan bu coğrafyayı ana hatlarıyla da olsa yakından görmeyi planlıyorduk.
