Okumadım Ama…
Ebû Ömer b. Dâvud
Sahip olduğu bilginin sınırlı olmasına, hatta bilgisizliğe rağmen yargı oluşturmak insanın şanındandır. Yüce Allah’ın “Ey iman edenler! Zannın birçoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın. Herhangi biriniz ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz! Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah tövbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir.” (Hucurât 49/12) ayetindeki uyarısı da esasen insanın bu yönüne ve bunun sakıncalarına işaret etmektedir.
Bilgisizliğe rağmen yargıda bulunma özelliği yaratılıştan itibaren insanlık
tarihine eşlik etmiş olmalıdır. Bugün de herkes gibi bunun birçok örneğiyle
karşılaşıyoruz. Sanırım sosyal medya platformları, insanın bu özelliğinin daha
görünür olmasını sağladı. Hele hele sosyal medya ortamlarında sözün namusunun
akla gelmediği zamanlarda yapılan yorumlarda bunu daha açık bir şekilde
görüyoruz. Bu sebeple birkaç satırlık yazı yazan bir insanın dünyada belki de
birkaç kişinin bilmesi mümkün olan konularda yorum yapabildiğini, okumadığı ya
da okusa da muhtemelen anlamakta zorlanacağı metinler hakkında pervasızca
yorumlar yapabilmektedir.
İnsanın çok okuması, çok düşünmesi ve az konuşması gerekirken hiç
okumadan, düşünme yeteneğini kullanmadan konuşması ve bugün için sosyal medya
platformlarında yazması, adiyattan olmuş durumdadır.
Birkaç yıl önce Anadolu’da bir şehrimizde verdiğim bir konferansın
ardından dinleyenlerden biri -konferans sırasında adını duyduğunu hatırladığım-
adından hareketle bir kitabımın içeriğine ilişkin eleştiride bulunmuş, kitabı
okuyup okumadığını sorunca, okumadığını söylemişti. Ben de kendisine iletişim
bilgilerimi vererek kitabı okumasını, ardından konuşmak ya da tartışmak
istediği bir konu olursa bana yazmasını söyledim. Ancak bu zattan bir ses
çıkmadı.
Okumadım, ama…
Görmedim, ama…
Orada değildim, ama…
Gün geçmiyor ki sosyal medya platformlarında bu ve benzeri
ifadelerle başlayan bilgisizce yargılar ihtiva eden yorumlarla karşılaşmayalım.
Son zamanlarda bunlara yapay zekânın ürettiği fotoğraflar ve videolar da mebzul
bir şekilde eklendi. Bu sebeple her şeyden kuşku duyar olduk. Bilgi yığınları
arasında bilgiye hasret kalacağız bu gidişle…
Yazdıklarım ve söylediklerim konusunda hemen herkesin yargısı var.
Kimseye akıl verecek değilim.
Ancak izin verirseniz, insanların bilgi sahibi olmadıkları
konularda altında kalacakları kuvvetle muhtemel laflar etmemelerini ümit
edeyim.
0 yorum:
Yorum Gönder