Cezire Nam-ı Diğer Yukarı Mezopotamya

Prof. Dr. Adnan Demircan

Ne yazık ki dünyanın gidişatı yerel kültürlerin ve kimliklerin kısa sürede yok olacağını ihsas ettiriyor. Böyle giderse tabii…

Dünyanın her tarafında kendisini hissettiren değişimin, eskiyle yeninin şahidi son nesiliz muhtemelen… Söylediklerim benim yaşadığım coğrafya açısından geçerli… Çünkü globalleşmenin dünyanın farklı bölgelerindeki etkileri aynı değil… Her yerin serüveni farklı… Ama her bölge ölüme doğru hızla koşuyor.

Devam >>

Bence Böyle

Prof. Dr. Adnan Demircan

Yargılarımızın genellikle sınırlı bilgiye, hatta bilgisizliğe dayandığını zaman zaman söylüyorum.

Evet, tabiatımız gereği sürekli yargıda bulunuruz. Bazen isabet etsek de çoğu zaman yanılırız, ancak bunu yapmaya devam ederiz. Bu özelliğimiz, yanıltılmamıza ve kandırılmamıza da yol açar. Yine de bundan vazgeçmeyiz.

Elbette kimsenin yargılarını değiştirebilecek bir mekanizma yok. Anlatırsınız, söylersiniz, nasihat edersiniz. Muhatabınız kabul ya da reddeder. Bazen reddeder gibi görünür, ancak süreç içinde kabul eder. Kimsenin elinde mutlak bir endaze yok. Şimdi birileri Allah’ın kitabı ve sünnet var diyebilir, ancak onları anlamamız ve yorumlamamız da bizim kanaatimize ve yargımıza emanet. Böyle olmasaydı tefsir kitaplarında, hadis şerhlerinde ve fakihlerin görüşleri arasında bu kadar farklılık olmazdı.

Devam >>

Araftakiler -Meal Yapmanın İmkanına Dair Bir Örnek-

Prof. Dr. Cağfer KARADAŞ

أعوذ بالله، بسم الله

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِس۪يمٰيهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحَابَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ. وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَٓاءَ اَصْحَابِ النَّارِۙ قَالُوا رَبَّـنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِم۪ينَ۟. وَنَادٰٓى اَصْحَابُ الْاَعْرَافِ رِجَالاً يَعْرِفُونَهُمْ بِس۪يمٰيهُمْ قَالُوا مَٓا اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ. اَهٰٓؤُ۬لَٓاءِ الَّذ۪ينَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۜ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَٓا اَنْتُمْ تَحْزَنُونَ.

(A’raf 7/46-49)

Devam >>

Emevi İslamı

Prof. Dr. Adnan Demircan

Emeviler dönemi en az bilinen ve fakat hakkında en çok söz söylenen dönemlerden biri…

Bu dönem 661-750 yılları arasında yaklaşık doksan yıl sürmüş, iç savaşlarla fetihlerle, kültür ve medeniyetlerin karşılaşmasıyla beslenen tartışmaların yoğun olduğu bir dönem…

Devam >>

Yazıyorum, O Halde Sorun Üretiyorum

Ebû Ömer b. Dâvud

Hocam, Prof. Dr. Adnan Demircan www.islamtarihi.info sitesinde yazmamı önerdiğinde hocanın önerisinin emir anlamına geldiğinden hareketle mütereddit de olsam kabul ettim. Ancak Hoca’ya,

-Hocam, benim yazı yazma deneyimim yok. Konu bulmakta sıkıntı çekerim bir süre sonra. Ayrıca insanlar yazdıklarımı beğenmezlerse gelecek eleştiriler, benim için olumsuz sonuçlar doğurabilir, dedim.

Hoca da,

-Kendi dünyanın kavramlarını ya da kavramlarının dünyasını yazsan güzel olur. Eleştirmek bir hak olduğu gibi eleştirilmek de bir gerçek. Bundan korkarsan hayatın boyunca bu çekingen ve ikircikli tavrın etkisi altında kalırsın. Benim bir Hocam vardı, hayatı boyunca okudu, ama ne konuştu ne de yazdı. Okuduklarını ve öğrendiklerini paylaşmazsan öğrenmenin değeri azalır ve bir ayağı eksik kalır, demişti.

Bundan cesaret alarak bazı kavramları sözlük bilgisiyle ve ansiklopedik sunumla değil, biraz bakılmayan yönleriyle, bazen eleştiri yaparak, mizahi bir dil de kullanarak yazmaya çalıştım.

Devam >>

Derinleşen Bir Problem: Hocasızlık

Prof. Dr. Şaban ÖZ

İlahiyat alanındaki koordinasyon toplantılarının iki temel amacı vardı; genç kuşakla hocalarını bir araya getirmek ve bütün ülkedeki aynı ana bilim dalları arasındaki sorunlar-çözüm önerileri çerçevesinde uyumu sağlamaktı. Ancak her konuda olduğu gibi bu da maalesef gezi-gözlem ve dahi turizm seyahatlerine çevrildi. Önce eşlerimizi de getirelim taleplerine zamanla havuz, deniz seçenekleri eklendi. Denizin, havuzun ve eşli toplantıların tabi ki bir mahzuru yoktu ama öncelikli amaçlardan sonra gündeme gelseydi. Her fakülteden sadece “iki hoca”ya ayrılan kontenjanlar maalesef “büyük hocaların” eşlerine ayrılmıştı işte… Artık gündem de değişmişti. Gençler gelmiyor, gelseler de hocalarıyla görüşemiyorlardı. Dahası içerik de gitmişti. İster birilerinin bireysel kaprisleri deyin isterse bir türlü kapımızı çalmayan içerik kaliteleri… Organizasyon ise ayrı bir belaydı. Seneye nerede yapalım sorusu gündeme gelir gelmez, dekanlarımıza “haklı olarak” acil telefonlar geliyor, dışarı çıkmak zorunda kalıyorlardı. Oysa her şey bu kadar zor olmak zorunda değildi. Kış aylarında tutulacak bir otel, ücreti katılımcılardan olmak üzere… Sadece ilmi içerik isteyen fakülteye. Sonuçta birçok ana bilim dalı koordinasyon toplantısı düzenlemeyi bıraktı. İmdi her ana bilim dalı bulunduğu fakültede kendi kafasına göre takılmakta. Daha kötüsü var: Hangi fakültede hangi hoca hiçbirimiz bilmiyoruz. Bazen gelen dosyalar bazen hasbelkadar ismine tevafuk. Ne çalıştıklarını biliyoruz ne ürettiklerini dahası ne de dertlerini biliyoruz!

Devam >>

Sosyal Grupları Bağlayan Harç

Prof. Dr. Adnan DEMİRCAN

Merhum İbn Haldun (ö. 808/1406), sosyal grupların teşekkülünü oluşturan ana etkenin asabiyye olduğunu söylüyor. Bu kavramı dayanışma ruhu, ortak ideal ve ülküyü oluşturan etken olarak ifade edebiliyoruz.

İnsanları bir araya getiren, birlikte hareket etmelerini ve birbirlerini sahiplenmelerini sağlayan, çok farklı etkenler olabilir kuşkusuz. Bunlar döneme ve bölgeye göre değişebilir. Bazı dönemlerde önce çıkan asabiyye unsur başka bir dönemde önemsiz olabilir.

Devam >>

Dertli Olmak Deli Görülmek

Prof. Dr. Cağfer KARADAŞ

“Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkit ne bilir 

Mübtelâ-yı gama sor kim geceler kaç saat”

Dertli olmakla deli olmak arasında ince bir çizgi var. O yüzden dertliyle deliyi ayırt etmek bir hayli zor. Ama dertliye deli muamelesi çekmek de bir o kadar kolay. Hele bir de bakan, görmekten mahrumsa, dert sahibi değilse, dertliyle dertleşmemişse, uykusunu bölüp kalkmamışsa, dertlinin yanında durmamışsa, dertliyle hemhal olmamışsa… 

Böylelerinden o inceliği ve ince ayrımı beklemek beyhude can sıkmak. 

Bunlar, dertliyi alırlar, delinin yanına koyarlar, üstünde bir de kara çalarlar, düğüm atıp boğum yaparlar, hem alırlar hem satarlar, anında piyasa yaparlar, bozuk para gibi harcarlar, boşa atarlar, boşluğa kaçarlar… 

Devam >>

Ama Ben Böyle Bilmiyordum

Prof. Dr. Adnan Demircan

Hem kendi çocuklarımdan hem de çevremde gelişimlerini izlediğim onlarca çocuktan biliyorum: İnsan etrafına bakmaya başladığı andan itibaren dünyayı anlamaya ve anlamlandırmaya başlıyor. Bunu bilgiden daha çok zanla yapıyor. Daha doğrusu bilgisi bazı şeyleri anlamaya yetmese de yargıda bulunuyor. Doğal olarak insanların anlayışları ve görüşleri de zaman içinde değişiyor. İnsanların çoğu bunu inkâr etse de gerçek bu…

Devam >>

Peygamberlik ve Mesihlik İddiaları ya da Uçurumun Kenarında Dolaşmak

Prof. Dr. Adnan Demircan

Tarih boyunca sıra dışı iddialar iler sürenler, bu iddiaları için insanları ikna etmeye çalışanlar olmuştur. Dünyevi işlerde bu insanlarla karşılaştığımız gibi dini alanda da sık sık bu iddiaların muhatabı oluruz. Nitekim tarih boyunca mehdilerin, mesihlerin sonu gelmemiştir. Sanırım kıyamete kadar de sonları gelmeyecek. Dünyevi işlerde insanları kandıranlar ya hastadır ya da çoğu zaman hak etmediği çıkarı elde etmeye çalışan sahtekârlardır. Dini işlerde öyledir. Bu alanla kafayı bozan insanlar olduğu gibi bundan nemalanmaya çalışan birçok sahtekârın olduğu da bir gerçektir. Elbette tarihi derinliği olan bu alanın literatüre yansıyan boyutlarının olması kaçınılmazdır.

Devam >>